Source Oleh P. Ramasamy

GEORGETOWN, Malaysia: Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri, Tengku Zafrul Aziz, dengan bangganya mendakwa bahawa Malaysia tidak melangkaui sebarang “garisan merah” dalam rundingan pengurangan tarif terkini oleh Amerika Syarikat—daripada 25 peratus kepada 19 peratus. 

Bersama-sama dengan Perdana Menteri Anwar Ibrahim, beliau menggambarkan satu rundingan yang tegas dan berprinsip, kononnya mencapai kejayaan tanpa menjejaskan kepentingan negara.

Namun, naratif ini dengan cepat terungkai.

Dalam nada yang sama, Zafrul mengakui bahawa antara syarat untuk pengurangan tarif tersebut ialah persetujuan Malaysia untuk membeli 30 pesawat Boeing bernilai AS$9.5 bilion bagi pihak Kumpulan Penerbangan Malaysia (MAG). 

Tempahan ini—yang telah dibuat seawal Mac tahun ini—merangkumi 18 pesawat Boeing 737-8 dan 12 pesawat Boeing 737-10.

Bukan Malaysia sahaja yang ditekan untuk membuat pembelian seperti ini. Negara-negara lain yang turut menerima pelepasan tarif daripada AS juga dilaporkan membuat pesanan serupa. 

Namun, adalah sangat membimbangkan apabila Malaysia dilihat seolah-olah dipaksa membeli pesawat Boeing demi memenuhi syarat Washington.

Perolehan pesawat seharusnya berlandaskan kepentingan negara dan nilai terbaik untuk wang. Sama ada daripada Boeing di Amerika Syarikat atau Airbus di Perancis, Malaysia sepatutnya menjalankan proses tender terbuka bagi memastikan daya saing dan ketelusan. 

Sebaliknya, nampaknya perjanjian ini lebih dipacu oleh geopolitik daripada pertimbangan ekonomi yang sihat.

Situasi ini menimbulkan persoalan yang lebih besar: apakah konsesi lain yang telah diberikan oleh Malaysia sebagai balasan kepada pengurangan tarif ini?
Kerajaan pimpinan Anwar telah membentangkan pemotongan tarif ini sebagai satu kejayaan diplomatik. 

Namun, realitinya tampak jauh lebih kompleks—dan mahal. Tiada apa yang percuma daripada Amerika Syarikat, terutamanya di bawah dasar perdagangan “America First” yang agresif oleh Presiden Donald Trump. 

Bagi Malaysia, harga bagi tarif yang lebih rendah nampaknya ialah penghakisan kebebasan dalam membuat keputusan berdaulat.

Pendekatan diplomasi transaksional seperti ini mencerminkan satu bentuk baru imperialisme ekonomi—di mana tarif digunakan sebagai alat pemaksaan untuk menjamin pembelian produk Amerika. 

Dalam konteks ini, dakwaan Zafrul bahawa Malaysia tidak melangkaui sebarang garisan merah kelihatan tidak lagi berasas. Memaksa sesebuah negara berdaulat membeli barangan tertentu sebagai prasyarat kepada konsesi perdagangan jelas merupakan satu pencabulan terhadap “garisan merah” tersebut.

Sudah tiba masanya untuk Anwar dan Zafrul berterus terang. Rakyat Malaysia berhak mengetahui sepenuhnya bentuk konsesi yang telah dibuat dalam perjanjian tarif ini. 

Ketelusan adalah penting untuk mengekalkan keyakinan rakyat terhadap dasar luar dan perdagangan kerajaan.

Isu ini bukan sekadar berkaitan perdagangan atau tarif—tetapi tentang sama ada negara seperti Malaysia benar-benar mampu menentukan haluan sendiri dalam urusan ekonomi global. Atau adakah kita akan terus menari mengikut rentak kuasa besar atas nama diplomasi?

Seperti kata pepatah Tamil: pasti ada sebab mengapa tikus itu lari tanpa pakaian. Persoalannya, adakah Malaysia telah pun terdedah tanpa pakaian dalam perjanjian pengurangan tarif dengan Amerika Syarikat ini?

*Prof. Dr. P. Ramasamy ialah Pengerusi Urimai dan bekas Timbalan Ketua Menteri II Pulau Pinang.*